Staat uw kind om de vijf minuten op, staart het uit het raam of doet het een uur over een oefening van tien minuten? Geconcentreerd blijven bij het huiswerk kun je leren. Met duidelijke afspraken, korte werkblokken en een beetje methode helpt u uw kind efficiënter en rustiger te werken.
Waarom uw kind zich moeilijk concentreert op zijn huiswerk
Na een schooldag is de aandacht van een kind al flink op. Het huiswerk komt vaak op het slechtste moment: het heeft honger, is moe, wil spelen of even op adem komen.
Vaak spelen ook andere factoren mee:
- een omgeving vol afleiding (tv die aanstaat, gsm binnen handbereik, broers en zussen die spelen);
- een opdracht die het niet goed begrijpt en die het meteen blokkeert;
- een vak dat het moeilijk vindt en voor zich uit schuift;
- te weinig slaap of beweging;
- ongerustheid of stress over school.
Nagaan wat uw kind het meest afleidt, is de eerste stap. Observeer het een paar dagen: op welk moment haakt het af, en bij welk soort oefening?
Wat de regels zeggen over huiswerk in de lagere school
In het Franstalige lager onderwijs (Federatie Wallonië-Brussel) is huiswerk geregeld door een decreet van 27 maart 2001:
- in het 1e en 2e leerjaar geen schriftelijk huiswerk, alleen korte activiteiten zoals lezen;
- in het 3e en 4e leerjaar maximaal 20 minuten per dag;
- in het 5e en 6e leerjaar maximaal 30 minuten per dag.
Het huiswerk moet ook zonder hulp van een volwassene gemaakt kunnen worden, als verlengstuk van wat in de klas gezien is. Zit uw kind in de lagere school elke avond veel langer aan zijn huiswerk, dan is dat een nuttig signaal: bespreek het met de klastitularis. In Nederlandstalige scholen legt de school haar eigen huiswerkbeleid vast; vraag ernaar bij de school. In het secundair onderwijs is er geen vaste duur en neemt het werk duidelijk toe.
Een rustige en ordelijke werkplek inrichten
Een kind concentreert zich beter als het weet waar het werkt en alles bij de hand heeft. Een perfect bureau is overbodig: de keukentafel volstaat prima als ze opgeruimd is.
- Zet de tv uit en leg de gsm tijdens het werken in een andere kamer.
- Zorg voor goed licht en een stoel op zijn maat.
- Houd het nodige materiaal binnen handbereik (potloden, gom, lat, schoolagenda) om heen-en-weergeloop te vermijden.
- Laat op tafel alleen liggen wat nodig is voor de huidige taak.
Een vaste huiswerkroutine invoeren
Regelmaat helpt veel. Als het huiswerk elke dag op hetzelfde moment en op dezelfde plek gebeurt, begint uw kind sneller aan het werk, zonder telkens te onderhandelen.
Enkele richtpunten voor een routine die werkt:
- geef het na school eerst wat rust en een vieruurtje voor het begint;
- begin met samen in de schoolagenda te kijken wat er te doen is;
- vermijd huiswerk laat op de avond, als de vermoeidheid het overneemt;
- houd zo veel mogelijk dagen dezelfde aanpak aan.
Het werk opdelen en pauzes inplannen
Om een kind te helpen concentreren, werken meerdere korte blokken beter dan één lang blok. Hoe lang een kind de aandacht kan houden, hangt af van zijn leeftijd en van het kind zelf: een leerling uit het 3e leerjaar houdt het minder lang vol dan een tiener.
Concreet:
- deel het huiswerk op in kleine stappen, met een duidelijk doel voor elke stap (‘de vijf sommen’, daarna ‘het leesstuk’);
- begin met een haalbare taak om op gang te komen, en ga dan over naar de moeilijkste;
- las tussen twee blokken een korte pauze in: een glas water drinken, bewegen, zich uitrekken;
- vermijd schermen tijdens de pauzes, want die maken het moeilijker om weer aan het werk te gaan.
Een zichtbare timer kan uw kind helpen zich voor te stellen hoeveel tijd er nog rest. Pas de lengte van de blokken aan door het te observeren: zijn eigen ritme telt.
Tot rust komen voor het begint
Een druk of ongerust kind kan zijn aandacht moeilijk vasthouden. Een minuutje rust voor het huiswerk kan helpen bij de overgang van school en spel naar werk.
U kunt het bijvoorbeeld enkele langzame ademhalingen voorstellen, of een kort moment stil zitten. Die oefeningen lossen niet alles op, maar helpen sommige kinderen om tot rust te komen en beter met stress om te gaan.
Het huiswerk actiever maken
Een kind is aandachtiger als het iets doet in plaats van passief te herlezen. Wissel bij de lessen die het moet studeren de manier van werken af:
- laat het de les luidop opzeggen of uitleggen, alsof het zelf de leraar is;
- stel het vragen, of laat het zelf een kleine quiz maken;
- gebruik schema’s, kleuren of fiches om samen te vatten;
- laat het in de lagere school rekenen met materiaal (fiches, voorwerpen).
Uw rol als ouder: aanwezig, zonder het werk over te nemen
Uw aanwezigheid stelt gerust, zeker bij de jongsten. Blijf beschikbaar om het op weg te helpen en een opdracht te begrijpen, en laat het daarna zo veel mogelijk alleen werken.
Prijs de inzet en de concentratie, niet alleen het resultaat. En als het huiswerk elke dag tot spanningen leidt, neem dan wat afstand: een rustige sfeer telt evenveel als afgewerkte oefeningen.
Slaap, beweging en regelmatige maaltijden spelen ook mee voor de aandacht. Een kind dat genoeg slaapt, concentreert zich de volgende dag makkelijker.
Wanneer hulp vragen
Tijdelijke concentratieproblemen zijn normaal. Duren ze lang, spelen ze overal (school, spel, gezinsleven) of lijkt uw kind er echt onder te lijden, bespreek het dan met de klastitularis, met het CLB (of het PMS-centrum in een Franstalige school) of met uw huisarts. Zij kunnen u indien nodig doorverwijzen voor een onderzoek.
Ligt het probleem vooral bij de organisatie of bij een vak, dan kan begeleiding van buitenaf de gezinsavonden verlichten. Met de huiswerkbegeleiding van My Sherpa begeleidt een coach uw kind thuis, overal in België, of online. Hij helpt het zich te organiseren en zelfstandiger te werken. Een pedagogisch adviseur luistert naar uw vragen en kiest de coach die bij uw kind past.
Voor een tiener die moeite heeft om zich te organiseren, kan werken aan de studiemethode het ook helpen plannen en beter studeren. En als het concentratiegebrek wijst op een bredere afkeer van school, vindt u in ons artikel mijn kind houdt niet van school enkele handvatten.
Elk kind is anders: probeer verschillende van deze tips uit en houd de tips die voor uw kind werken.
