Terug naar school, dat geldt ook voor ouders. De boekentas klaarmaken, huiswerk, de eerste toetsen: die stress treft ouders net zo goed als kinderen. Hier volgen onze tips om het schooljaar goed te beginnen, of uw kind nu in het lager onderwijs, in het middelbaar of in het hoger onderwijs zit.
De eerste weken zetten de toon
Een goede start draait niet enkel om de eerste schooldag. Het zijn de eerste weken die de gewoontes voor het hele jaar vastleggen, goede en minder goede.
Goed starten betekent niet harder werken. Het gaat er vooral om snel enkele eenvoudige houvasten in te voeren, klassieke valkuilen te vermijden en van bij het begin een gezond evenwicht te bewaren.
In het Franstalige onderwijs (Federatie Wallonië-Brussel) begint het schooljaar eind augustus en wisselen sinds de hervorming van 2022 ongeveer zeven weken les en twee weken vakantie elkaar af. In Vlaanderen start het schooljaar op 1 september. Hoe dan ook komt de eerste vakantie snel: een goed moment om met uw kind een eerste balans op te maken.
Het nieuwe schooljaar positief tegemoet gaan
Vermijd dramatische voorspellingen zoals «Dit jaar moet je écht je best doen» of «Je zit je jaar over, je mag geen fouten meer maken». Zulke uitspraken zetten druk zonder een oplossing te bieden.
Ga het nieuwe schooljaar liever zonder vooroordelen tegemoet, als een lege pagina. Als uw kind wat extra motivatie kan gebruiken, kan wat afwisseling helpen:
- een nieuwe hobby of buitenschoolse activiteit;
- een opnieuw ingericht bureau of een opgefriste kamer;
- een concreet en haalbaar doel voor het eerste trimester.
Een vast studieritme invoeren
Voorzie vanaf de eerste schooldag elke dag een moment voor huiswerk en lessen, telkens rond hetzelfde uur. Regelmaat telt meer dan de duur.
In het Franstalige lager onderwijs legt een decreet van 2001 van de Federatie Wallonië-Brussel de duur van het huiswerk vast:
- in het 1ste en 2de leerjaar geen schriftelijk huiswerk, enkel korte activiteiten zoals lezen of vertellen wat er in de klas gebeurd is;
- in het 3de en 4de leerjaar maximaal 20 minuten;
- in het 5de en 6de leerjaar maximaal 30 minuten.
Dat huiswerk moet uw kind zonder hulp van een volwassene kunnen maken. Uw rol is dus een kader bieden, niet het werk in zijn plaats doen. Wordt huiswerk een bron van conflict, dan kan onze huiswerkbegeleiding in het lager onderwijs het overnemen.
In het middelbaar legt geen gemeenschappelijke regel de duur van het werk thuis vast: elke school beslist zelf. De studietijd neemt toe met de jaren en hangt af van de studierichting. Het belangrijkste is elke dag een beetje te studeren in plaats van alles uit te stellen tot de avond voor een toets.
De weekends en vakanties benutten
Weekends en vakanties geven ruimte om de leerstof te herhalen en een achterstand weg te werken voor die groter wordt. Een vast moment, bijvoorbeeld op zaterdagochtend, volstaat vaak.
De ochtend is meestal een goed moment: uw kind is dan nog fris van geest en neemt leerstof beter op. Voorzie wel echte pauzes, want vakanties dienen ook om uit te rusten.
Een rustige werkplek inrichten
Kies samen met uw kind een rustig plekje, weg van het komen en gaan van de andere gezinsleden. Een opgeruimd bureau zonder afleiding helpt om zich te concentreren.
- televisie, radio en computer om te ontspannen uitgeschakeld;
- gsm op stil, of in een andere kamer tijdens het werken;
- schoolagenda, schoolspullen en cursussen op dezelfde plek opgeborgen.
Door aan het begin van de week samen de schoolagenda te overlopen, leert uw kind toetsen en taken vooruit te plannen.
Contact houden met de school
Ga in elk geval naar het oudercontact. Het is de gelegenheid om de klastitularis te ontmoeten en te begrijpen wat de school van uw kind verwacht.
Heeft uw kind moeite met een vak, vraag dan aan de vakleerkracht wat de verwachtingen zijn en welke studiemethode hij of zij aanraadt. Merkt u angst of onwelzijn, dan kunt u ook terecht bij het CLB (in het Franstalige onderwijs: het centrum PMS).
Moeilijkheden vroeg opsporen
Een achterstand van vorig jaar, een nieuw vak, een studiemethode die niet meer werkt: dat merkt u beter in oktober dan pas bij het kerstrapport.
De meest voorkomende valkuil is afwachten. Moedig uw kind aan om vragen te stellen in de klas en om hulp te vragen zonder op het eerste slechte cijfer te wachten. Liever een vraag te veel dan te laat hulp zoeken.
Vaak ligt het probleem niet bij de leerstof, maar bij de manier van studeren. Dan maakt werken aan de studiemethode een groot verschil.
Motivatie en zelfvertrouwen ondersteunen
Bij de start van het schooljaar vergelijken veel leerlingen zich met anderen en beoordelen ze zichzelf streng. Herinner uw kind eraan dat een geslaagd schooljaar niet betekent dat je beter bent dan de rest. Het betekent begrijpen hoe je leert, vooruitgaan op je eigen tempo en op het juiste moment hulp durven vragen.
Motivatie die van binnenuit komt (nieuwsgierigheid, interesse, een eigen project) houdt meestal langer stand dan de belofte van een beloning of de dreiging van een straf. Help uw kind om verbanden te leggen tussen wat het leert en wat het graag doet of later wil worden.
Heeft uw kind al in september geen zin meer, dan biedt ons artikel «Mijn kind gaat niet graag naar school» concrete oplossingen.
Een gezond evenwicht: sport, slaap en ontspanning
Sporten laat uw kind zijn energie kwijt en helpt het om na een schooldag tot rust te komen. Het bevordert ook een goede nachtrust, die onmisbaar is om de leerstof te onthouden.
Zorg voor een vast bedtijdstip, zeker op weekavonden, en laat ruimte voor momenten waarop uw kind helemaal niet met school bezig is.
Regelmatig de balans opmaken, zonder voortdurende controle
Neem regelmatig even de tijd om de balans op te maken, bijvoorbeeld wekelijks met een jong kind en wat minder vaak met een tiener. Vraag hoe uw kind zich voelt op school, hoe het klikt met de leerkrachten en klasgenoten, wat het leuk vindt en waar het vastloopt.
Toon dat u er bent om te helpen, zowel bij de leerstof als bij de planning. Vermijd wel om er telkens bij te zitten wanneer uw kind studeert, of om het er elke dag aan te herinneren dat het goede resultaten moet halen. Uw kind heeft ruimte nodig om op zijn eigen ritme te groeien en zijn eigen fouten te maken.
En als uw kind naar het hoger onderwijs gaat?
Bij de overstap naar het hoger onderwijs verandert uw rol. De student regelt zelf zijn lesrooster en zijn studie, en de examens komen snel. U blijft een waardevolle steun: een luisterend oor, een stabiele thuisbasis, een aanmoediging om van in de eerste weken te plannen in plaats van op het einde van het semester.
Wanneer een coach inschakelen?
Elke leerling is uniek. Sommigen hebben nood aan structuur, anderen aan gerichte hulp voor een vak, nog anderen aan leren leren.
Bij My Sherpa luistert een pedagogisch adviseur naar u en kiest de coach die bij uw kind past. Onze coaches geven bijlessen aan huis overal in België, of online, het hele schooljaar door, zodat uw kind de draad niet kwijtraakt, of hem terugvindt wanneer dat nodig is.
Het begin van het schooljaar is geen sprint, maar het vertrekpunt van een traject. En een goede start maakt écht het verschil.
