Om het CEB voor te bereiden, gaat er niets boven de examens van vorige jaren. Uw kind leert er de vorm van de vragen kennen, het ritme van de examenochtenden en de leerstof die vaak terugkomt. Hieronder leest u hoe de proef is opgebouwd, waar u de oude CEB-examens vindt en hoe u ze gebruikt zonder van het einde van het zesde leerjaar een marathon te maken.
Wat is het CEB precies?
Het CEB (certificat d’études de base) is het getuigschrift basisonderwijs van het Franstalige onderwijs in België. Het wordt behaald via een externe, gemeenschappelijke proef op het einde van het zesde leerjaar, georganiseerd door de Federatie Wallonië-Brussel. Alle leerlingen krijgen dezelfde vragen en leggen de proef op hetzelfde moment af, in alle scholen.
De kopijen worden extern verbeterd: leerkrachten verbeteren niet die van hun eigen leerlingen. De proef gaat over vier vakken:
- Frans (de onderwijstaal);
- wiskunde;
- wetenschappen;
- geschiedenis en aardrijkskunde.
Hoe is de proef opgebouwd?
Elk jaar bestaat de proef uit twee documenten. De vragenbundel (questionnaire) bevat alle vragen. Het portfolio bevat de bijlagen: teksten om te lezen, illustraties, kaarten, documenten. De vragen hebben drie vormen: meerkeuzevragen, korte antwoorden en uitgewerkte antwoorden.
Sinds het schooljaar 2025-2026 volgen de leerlingen van het zesde leerjaar in het Franstalig onderwijs de nieuwe gemeenschappelijke stam (tronc commun). Het CEB 2026 was dus het eerste dat op de nieuwe leerplannen gebaseerd was, met enkele wijzigingen in inhoud en woordenschat, bijvoorbeeld in de grammatica.
Frans
De proef Frans telt vier delen:
- Lezen, deel 1: een tekst van ongeveer 900 woorden;
- Lezen, deel 2: een bundel korte, gevarieerde teksten;
- Luisteren;
- Schrijven.
De regels worden niet van buiten gevraagd: uw kind moet ze toepassen, bijvoorbeeld door voltooide deelwoorden juist te schrijven in zijn eigen tekst.
Wiskunde
De proef wiskunde telt vijf delen:
- rekenen, deel 1, zonder rekenmachine;
- rekenen, deel 2, met rekenmachine;
- meetkunde;
- gegevensverwerking;
- grootheden.
De rekenmachine is overal toegestaan, behalve in het eerste deel rekenen. Sommige vragen vragen om te verantwoorden of een resultaat aannemelijk is: een grootteorde kunnen schatten telt even zwaar als juist rekenen.
Wetenschappen, geschiedenis en aardrijkskunde
In wetenschappen gaan de vragen over levende wezens, materie, energie en de wetenschappelijke onderzoeksmethode, met een deel kennis die uw kind moet kunnen weergeven. Geschiedenis en aardrijkskunde zitten samen in één bundel: tijdsbesef, belangrijke historische feiten, kaartlezen.
Wat is er nodig om te slagen voor het CEB?
Vanaf juni 2027 moet uw kind minstens 50 % halen voor elk geëvalueerd vak en een gemiddelde van minstens 60 % over de hele proef.
Lukt dat niet, dan kan de schooljury het CEB toch toekennen op basis van het schooldossier, met name de resultaten van de laatste twee jaren. Bij een weigering kunnen de ouders, onder bepaalde voorwaarden, beroep aantekenen.
Het CEB 2027 vindt plaats in de ochtenden van maandag 21, dinsdag 22, donderdag 24 en vrijdag 25 juni 2027. De resultaten worden op maandag 28 juni 2027 aan de scholen meegedeeld.
Waar vindt u de examens van vorige jaren?
De oude CEB-examens worden gepubliceerd door de Federatie Wallonië-Brussel op haar portaal enseignement.be. Voor elk jaar vindt u er de vragenbundel, het portfolio en de afname- en correctierichtlijnen, die als correctiesleutel dienen.
- De examens van 2015 tot 2019 en van 2021 tot 2026 zijn beschikbaar in standaardversie.
- In 2020 was er geen proef: die van 2021 draagt trouwens de vermelding ‘CEB 2020’.
- Oudere examens zijn gearchiveerd op e-classe.
- Voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften bestaan er aangepaste versies (ruimere opmaak, groter lettertype).
Een aandachtspunt: de examens van vóór 2026 zijn geschreven voor het oude leerplan. Sommige vragen passen niet meer bij het huidige zesde leerjaar en enkele nieuwe onderdelen ontbreken. Begin dus met het CEB 2026 en vul daarna aan met de vorige jaren.
Om u tijd te besparen, hebben we de CEB-proeven van 2017 tot 2026 en hun verbetersleutels verzameld in de leerlingenruimte van My Sherpa. De toegang is gratis: u hoeft alleen een account aan te maken.
Gratis toegang tot de vorige CEB-proeven
Hoe oefent u met de oude CEB-examens?
De oude CEB-examens blijven een uitstekende oefening om in examenomstandigheden te komen, de tijd te leren beheren en vertrouwd te raken met de vraagvormen. Zo haalt u er het meeste uit:
- Druk het examen af: uw kind schrijft op de dag zelf op papier, dus kan het daar maar beter aan wennen.
- Eén vak tegelijk: een sessie Frans, daarna een sessie wiskunde, in plaats van een volledige proef in één keer.
- In echte omstandigheden: 's ochtends, in alle rust, met het portfolio naast de vragenbundel en de tijd die in de richtlijnen staat.
- Verbeter samen met de correctierichtlijnen, zonder van de fouten een drama te maken.
- Noteer de fouten die terugkomen: breuken, omzettingen, opdrachten lezen, spelling… Precies die moeten opnieuw geoefend worden voor het volgende examen.
Beter enkele examens die goed verbeterd en goed begrepen zijn dan een stapel vragenbundels die haastig zijn ingevuld. Een volledig ‘proef-CEB’ over meerdere ochtenden kan daarna dienen als generale repetitie, enkele weken voor juni.
Om het hele schooljaar te plannen, van september tot de proef, leest u ook onze tips om uw kind voor te bereiden op het CEB.
De examendagen: onze tips
Het CEB loopt over vier ochtenden. Enkele eenvoudige gewoontes helpen uw kind om er rustig aan te beginnen:
- voldoende slapen en goed ontbijten;
- de avond voordien het materiaal klaarleggen, volgens de lijst van de school;
- elke opdracht helemaal lezen voor het antwoord te geven;
- een vraag die blokkeert overslaan en er op het einde naar terugkeren;
- enkele minuten overhouden om na te lezen, zeker bij het schrijven.
In de namiddag kan uw kind beter ontspannen dan het examen van de ochtend opnieuw te maken. Het heeft energie nodig voor de volgende ochtend.
Wanneer hulp inschakelen?
Brengen de oude CEB-examens hardnekkige achterstanden aan het licht, dan kan individuele begeleiding het verschil maken. Bij My Sherpa kiest een pedagogisch adviseur voor uw kind een coach die de zwakke punten herhaalt en het traint op de vorm van de proef.
De bijlessen voor het lager onderwijs worden gegeven bij u thuis, overal in België, of online. Wiskunde vraagt vaak het meeste werk: onze bijlessen wiskunde voor de lagere school helpen uw kind de vaardigheden te versterken die op het CEB getoetst worden.
