Een studie in het hoger onderwijs kiezen is ook nadenken over later. In België blijft een diploma een van de beste troeven om werk te vinden. Maar werkgevers kijken ook naar ervaring, talenkennis en de manier waarop u werkt. Zo hangen hoger onderwijs en de arbeidsmarkt samen, en zo bereidt u zich er nu al op voor.
Een diploma telt nog altijd op de Belgische arbeidsmarkt
De cijfers van Statbel, het Belgische statistiekbureau, zijn duidelijk: hoe hoger het diploma, hoe hoger de werkzaamheidsgraad. In 2024 had, bij de 20- tot 64-jarigen:
- 86,0 % van de afgestudeerden van het hoger onderwijs een job;
- 68,1 % van wie een diploma secundair onderwijs heeft;
- 47,5 % van wie hoogstens een diploma van de eerste graad secundair onderwijs heeft.
Achter die gemiddelden zitten verschillen tussen regio’s, studierichtingen en profielen. Een diploma opent deuren, maar is geen garantie op een job. Toch is het verschil groot genoeg om één ding te onthouden: uw studies afmaken, en dat met een goed niveau, blijft een sterke investering.
De eerste stap is er geraken. Het CESS, het getuigschrift secundair onderwijs in het Franstalig onderwijs, en daarna het eerste jaar hoger onderwijs zijn momenten waarop veel studenten het moeilijk krijgen. Wie ze haalt, bereidt zich al voor op het beroepsleven.
Een arbeidsmarkt die snel verandert
Technologie, digitalisering en artificiële intelligentie veranderen heel wat beroepen. Sommige jobs van vandaag bestonden vijftien jaar geleden nog niet, en andere zullen tijdens uw loopbaan nog evolueren.
Gevolg: u kiest een diploma voor wat u er leert, evenveel als voor het beroep dat u bij de start voor ogen hebt. Een opleiding die u leert redeneren, uzelf organiseren en zelfstandig leren, helpt u veel verder dan uw eerste job.
Welke vaardigheden zoeken werkgevers?
De kennis van uw vakgebied blijft de basis. Daarnaast zoeken rekruteerders vooral transversale vaardigheden.
Technische en digitale vaardigheden
Vlot werken met de tools van uw sector, gegevens verwerken, comfortabel met de computer omgaan: die vaardigheden worden in bijna elk beroep gevraagd, veel breder dan in de informatica alleen.
Soft skills
Dat zijn de gedragsvaardigheden die elke dag het verschil maken:
- samenwerken in een team en helder communiceren, mondeling en schriftelijk;
- problemen oplossen en initiatief nemen;
- uzelf organiseren, deadlines halen, uw werklast beheren;
- zelfstandig leren en u aanpassen.
Goed nieuws: uw studies zijn het beste oefenterrein. Een blokperiode plannen, een groepswerk indienen, een project voorstellen: zo bouwt u die vaardigheden al op.
Talen, een echte Belgische troef
In België, en zeker in Brussel, waarderen werkgevers kennis van het Nederlands, het Frans en het Engels vaak, en soms vragen ze die ook. Een goed niveau in talen vergroot uw keuze aan jobs aanzienlijk.
Als het Nederlands of het Engels u tegenhoudt, werkt u er beter tijdens uw studies aan dan op het moment dat u solliciteert.
Hoe het hoger onderwijs zich aanpast
Universiteiten en hogescholen brengen hun opleidingen steeds dichter bij de beroepspraktijk. Afhankelijk van de opleiding vindt u:
- stages in een bedrijf, vaak verplicht op het einde van de opleiding;
- projecten met echte organisaties;
- duale opleidingen, die lessen en werken in een bedrijf combineren;
- voortgezette opleidingen voor volwassenen die zich willen bijscholen of heroriënteren.
Die mogelijkheden verschillen sterk van instelling tot instelling. Kijk vóór uw inschrijving welke plaats stages en projecten in het programma krijgen: dat zegt veel over de voorbereiding op het beroep.
Een studierichting kiezen met het oog op werk, zonder uw interesses op te geven
Sommige studierichtingen leiden rechtstreekser naar werk dan andere. De VDAB in Vlaanderen, Actiris in Brussel en de Forem in Wallonië publiceren elk jaar hun lijst van knelpuntberoepen. Dat is een nuttige bron om te weten welke profielen werkgevers moeilijk vinden.
Dat criterium telt, maar het is niet het enige. Een student die gemotiveerd is voor zijn richting, zet zich meer in, slaagt beter en ontwikkelt vaardigheden die ook elders waardevol zijn. Algemene of artistieke richtingen bieden ook perspectieven, zeker in combinatie met transversale vaardigheden, ervaring en talen.
Om de knoop door te hakken:
- praat met mensen die het beroep uitoefenen dat u aantrekt;
- raadpleeg het CLB van uw school (of het PMS-centrum in het Franstalig onderwijs) of de studieadviesdienst van de instelling die u kiest;
- bekijk waar oud-studenten van de richting echt terechtkomen.
Zich al tijdens de studies voorbereiden
U hoeft niet te wachten op uw diploma om ‘inzetbaar’ te worden. Tijdens uw studies kunt u al:
- een studentenjob, vrijwilligerswerk of een engagement in een vereniging opnemen;
- uw stages zorgvuldig kiezen en er contacten aan overhouden;
- een extra taal oefenen, al is het maar een beetje;
- werken aan uw studiemethode, waar u uw hele leven plezier van hebt.
En vooral: slaag voor uw jaren. Een eerste jaar dat slecht verloopt, kost tijd, zelfvertrouwen en soms geld. Een vak dat niet lukt vroeg opsporen, helpt vaak om te voorkomen dat u niet slaagt.
Begeleiding om te slagen in uw studies
Sinds 2003 begeleidt My Sherpa leerlingen en studenten tijdens hun schoolloopbaan. Ook voor het hoger onderwijs: onze coaches geven bijlessen aan huis, overal in België, of online: een moeilijk vak in het eerste jaar, de voorbereiding van de blok of van een tweede zit, of een taal die beter moet.
Een pedagogisch adviseur luistert naar uw situatie en kiest de coach die bij u past. Het doel: slagen voor uw examens, en werkgewoontes opbouwen die u ook in uw beroepsleven meeneemt.
