Toelatingsexamen arts en tandarts, toelatingsproef burgerlijk ingenieur, toelatingsproeven van de kunsthogescholen: sommige opleidingen in het hoger onderwijs beginnen met een selectie. Die examens zijn veeleisend, maar u kunt zich erop voorbereiden. Hier zijn 5 tips om uw toelatingsexamen aan de universiteit met een goede methode aan te pakken.
Voor welke opleidingen is er een toelatingsexamen in België?
Voor de meeste bacheloropleidingen volstaat een diploma secundair onderwijs (in het Franstalige onderwijs heet dat het CESS). Enkele opleidingen vormen een uitzondering: daar moet u eerst slagen voor een toelatingsexamen, een toelatingsproef of een concours voordat u zich in het eerste jaar kunt inschrijven:
- geneeskunde, tandheelkunde en, vanaf 2027, diergeneeskunde in de Fédération Wallonie-Bruxelles (het Franstalige onderwijs): een toelatingsconcours, georganiseerd door de ARES, met een aantal plaatsen dat elk jaar wordt vastgelegd;
- geneeskunde, tandheelkunde en diergeneeskunde in Vlaanderen: het toelatingsexamen, georganiseerd door de Vlaamse overheid, ook met een beperkt aantal plaatsen;
- burgerlijk ingenieur in het Franstalige onderwijs: een toelatingsproef wiskunde, gemeenschappelijk voor de polytechnische faculteiten van de UCLouvain, de ULB, de ULiège en de UMONS;
- de Koninklijke Militaire School, die naast wiskunde ook proeven in talen, sport, een medisch onderzoek en psychotechnische tests organiseert;
- de kunsthogescholen, waar de toelatingsproef vooral de praktijk en de creativiteit toetst.
Elk examen heeft zijn eigen regels. De tips hieronder gelden voor alle examens, met voorbeelden uit de meest voorkomende.
1. Zoek uit wat de inhoud van het examen is
De eerste stap is precies weten waarover u ondervraagd wordt. De betrouwbare bron is de website van de organisator: de ARES voor het Franstalige concours geneeskunde, de Vlaamse overheid voor het toelatingsexamen, de faculteit voor de toelatingsproef burgerlijk ingenieur. Zij publiceren het officiële programma, de regels en de kalender.
Enkele voorbeelden van wat u er vindt:
- concours geneeskunde en tandheelkunde (FWB): één dag, met meerkeuzevragen, in twee delen. Het eerste deel gaat over de wetenschappen (biologie, chemie, fysica, wiskunde), het tweede over communicatie en het kritisch analyseren van informatie;
- toelatingsproef burgerlijk ingenieur: proeven wiskunde (algebra, analyse, goniometrie en numeriek rekenen, meetkunde en analytische meetkunde), op basis van het programma sterke wiskunde van het 5de en 6de jaar secundair;
- kunsthogescholen: praktische proeven die per richting verschillen, soms met een portfolio of een gesprek.
Blijft er een vraag onbeantwoord? Neem dan gerust contact op met het secretariaat van de faculteit of ga naar een infosessie.
2. Ken de vraagvorm
Weten wat u moet studeren is niet genoeg: u moet ook weten hoe u ondervraagd wordt. Een meerkeuzetoets, open oefeningen of een praktische proef bereidt u niet op dezelfde manier voor.
- Meerkeuzevragen: oefen snelheid, het wegstrepen van foute antwoorden en het beheren van uw tijd tijdens een lang examen;
- open oefeningen: schrijf uw redenering zorgvuldig uit, elke stap telt;
- proeven over communicatie of empathie: lees de situaties aandachtig en zoek uit wat er echt gevraagd wordt.
Onthoud ook dat een concours draait om een rangschikking: een drempel halen is niet genoeg, u moet ook hoog genoeg eindigen tussen de kandidaten. Voor het toelatingsexamen arts, tandarts en dierenarts: onze voorbereiding met Studant.
3. Breng uw voorkennis in kaart
Vergelijk daarna het programma van het examen met wat u in het secundair echt gezien hebt. Neem uw schriften en de inhoudstafels van uw cursussen erbij en noteer welke hoofdstukken u beheerst, welke u moet herhalen en welke u nooit gezien hebt.
Een vaak voorkomend voorbeeld: een leerling die het laatste jaar secundair afrondt met 4 uur wiskunde per week en burgerlijk ingenieur wil studeren. De toelatingsproef steunt op het programma van 6 uur. Er ontbreekt dus leerstof. Dat maakt slagen niet onmogelijk, maar vraagt een langere voorbereiding die vroeger begint.
Hetzelfde geldt voor het toelatingsexamen geneeskunde: wie in het laatste jaar weinig chemie of fysica had, frist die basis best eerst op voordat hij op examenvragen oefent. Met bijlessen chemie, fysica of wiskunde werkt u gericht aan precies die tekorten.
4. Oefenen, oefenen en nog eens oefenen
Voor een toelatingsexamen is de leerstof begrijpen niet genoeg: oefening maakt het verschil. Begin met de oefeningen uit de klas opnieuw te maken, ga dan over naar moeilijkere oefeningen en eindig met volledige examens in echte omstandigheden.
- gebruik de officiële vragen: de organisatoren publiceren vaak voorbeeldvragen of oefenbundels, de beste basis om te oefenen;
- neem de tijd op om uw tijd te leren beheren en minder stress te hebben op de examendag;
- analyseer uw fouten: noteer bij elke fout of ze komt door leerstof die u niet begrijpt, door te snel lezen of door tijdgebrek;
- spreid uw herhaling over meerdere weken, en kom regelmatig terug op de leerstof die u al gezien hebt.
Alleen voorbereiden kan, maar is zelden eenvoudig. Sommige universiteiten bieden voorbereidende cursussen of remediëring aan. Individuele begeleiding helpt ook om uw werk te organiseren, gemotiveerd te blijven en vooruit te gaan waar u vastloopt. Voor de studiemethode zelf vindt u meer tips in onze 5 tips om te studeren en te slagen voor je examens.
5. Regel de praktische kant op voorhand
Een vergeten inschrijving of een slecht voorbereide verplaatsing kan maanden werk tenietdoen. Regel deze punten zo vroeg mogelijk.
Moet u zich inschrijven voor het examen?
Ja. Voor elk toelatingsexamen moet u zich vooraf inschrijven, met een uiterste datum, en vaak betaalt u inschrijvingsgeld. Controleer die informatie op de website van de organisator vanaf het begin van uw laatste jaar secundair.
Wanneer vindt het examen plaats?
De data verschillen van examen tot examen:
- het Franstalige concours geneeskunde en tandheelkunde vindt plaats in één zittijd, eind augustus;
- het Vlaamse toelatingsexamen vindt één keer per jaar plaats, begin juli;
- de toelatingsproef burgerlijk ingenieur heeft twee zittijden, begin juli en eind augustus of begin september.
De datum bepaalt ook hoeveel tijd u hebt om u voor te bereiden. Een achterstand inhalen duurt enkele maanden: vroeg beginnen maakt vaak het verschil.
Waar vindt het examen plaats?
Het examen vindt niet altijd plaats op de campus van uw toekomstige universiteit. Het Franstalige concours geneeskunde wordt bijvoorbeeld afgenomen in Brussels Expo, op de Heizel. Verken de plaats en de route op voorhand, zodat u rustig aankomt.
Tot slot
Een kandidaat die goed geïnformeerd, geoefend en georganiseerd is, zet alle kansen aan zijn kant. Stress hoort erbij, maar een regelmatige voorbereiding maakt hem beter beheersbaar. Houd uw doel en uw studieplan voor ogen: dat geeft u de kracht tijdens de weken van herhaling.
Hulp nodig bij de voorbereiding van uw toelatingsexamen?
Sinds 2003 begeleidt My Sherpa leerlingen en studenten met coaches die een pedagogisch adviseur kiest volgens het vak en het doel. Om de basis in wetenschappen of wiskunde op te frissen en op examenvragen te oefenen, geven wij bijlessen aan huis overal in België of online.
Veel succes met uw voorbereiding!
