Eind juni legt uw kind in het 2de middelbaar het CE1D af, en de proef wiskunde baart vaak meer zorgen dan de andere. Goed nieuws: het is ook de proef die zich het best laat voorbereiden. Hieronder leest u hoe ze is opgebouwd, waar u de examens van vorige jaren en hun correcties vindt, en hoe uw kind hoofdstuk per hoofdstuk kan oefenen.
Het CE1D wiskunde in het kort
Het CE1D (certificat d’études du premier degré) is een gemeenschappelijke externe proef van de Fédération Wallonie-Bruxelles, het Franstalig onderwijs in België. Alle leerlingen van het 2de middelbaar (gemeenschappelijke tweede jaar) leggen ze af, op dezelfde dag en met dezelfde vragen, in vier vakken: Frans, wiskunde, wetenschappen en moderne talen.
In het schooljaar 2026-2027 vindt de proef wiskunde plaats op maandag 21 juni 2027. Ze duurt 200 effectieve minuten, verdeeld over drie blokken van 15, 85 en 100 minuten.
Voor deze sessie verandert er iets belangrijks: vanaf juni 2027 moet de leerling voor elke proef minstens 60 % halen om het CE1D te behalen, tegenover 50 % vroeger. In wiskunde, waar de verschillen vaak groot zijn, loont het dus om vroeg te beginnen oefenen.
Hoe is de proef wiskunde opgebouwd?
Bij elk blok hoort een boekje. In de recente proeven ziet de indeling er zo uit:
- Boekje 1 (15 minuten): berekeningen en korte vragen, zonder rekenmachine. Hoofdrekenen, cijferen, breuken en de volgorde van bewerkingen moeten dus vlot zitten.
- Boekjes 2 en 3 (85 en 100 minuten): langere oefeningen, met rekenmachine, waarin de leerling moet redeneren, construeren en verantwoorden.
Ook het materiaal telt: rekenmachine, geodriehoek, gradenboog, passer, lat, potlood, gom en kleurpotloden. Controleer de lijst enkele dagen vooraf en laat uw kind oefenen met zijn eigen instrumenten.
De hoofdstukken van het CE1D wiskunde
De proef behandelt de leerstof van de eerste twee jaren van het middelbaar, gegroepeerd in vier grote domeinen. Dat is een handig kader om “per hoofdstuk” te herhalen:
- getallen: gehele getallen, breuken, machten, volgorde van bewerkingen, letterrekenen, vergelijkingen, evenredigheid en procenten;
- ruimtefiguren en vlakke figuren: meetkundige constructies, eigenschappen van driehoeken en vierhoeken, transformaties van het vlak (spiegelingen, verschuivingen, draaiingen), hoeken, ontwikkelingen van ruimtefiguren;
- grootheden: omtrek, oppervlakte, inhoud, omzetten van eenheden, schalen;
- gegevensverwerking: tabellen en grafieken lezen en maken, een gemiddelde berekenen.
De vragen combineren vaak meerdere domeinen in één probleem. Per hoofdstuk herhalen helpt om een concrete achterstand weg te werken, maar daarna moet uw kind oefenen op volledige proeven.
Oefenen met oude CE1D’s wiskunde
De examens van vorige jaren zijn de best mogelijke oefening. De Fédération Wallonie-Bruxelles publiceert ze op haar onderwijsportaal: de vragenbundels (de drie boekjes van de leerling), de correcties en de verbeterrichtlijnen.
Er zijn verschillende sessies beschikbaar, onder meer de CE1D’s wiskunde van 2017, 2018, 2019, 2021, 2022, 2023, 2024 en 2025. In 2020 was er geen proef, door de gezondheidscrisis. De recentste liggen het dichtst bij het huidige formaat: begin daarmee en houd de oudere over om per thema te oefenen.
Om u tijd te besparen, hebben we de CE1D-proeven wiskunde van 2017 tot 2026 en hun verbetersleutels verzameld in de leerlingenruimte van My Sherpa. De toegang is gratis: u hoeft alleen een account aan te maken.
Gratis toegang tot de vorige CE1D-proeven wiskunde
Veel scholen organiseren in de lente ook een proef-CE1D (“CE1D blanc”). U kunt er thuis zelf een nabootsen met een volledige afgedrukte proef, in echte examenomstandigheden.
Een eenvoudige methode om de proeven en hun correcties te gebruiken
1. Zich in examenomstandigheden plaatsen
Druk de drie boekjes af en laat ze in volgorde maken, met de klok erbij en zonder hulp. Het eerste boekje gebeurt zonder rekenmachine: berg die echt op.
2. Verbeteren met de officiële correctie
De correctie (“correctif”) geeft de verwachte antwoorden, en de verbeterrichtlijnen leggen uit hoe de punten worden toegekend. Verbeter samen, vraag per vraag, en noteer het soort fout:
- reken- of tekenfout;
- leerstof niet begrepen (een regel, een formule, een eigenschap);
- opdracht slecht gelezen, of antwoord zonder de gevraagde eenheid;
- juist antwoord maar zonder of met een onduidelijke werkwijze;
- vraag overgeslagen door tijdgebrek.
3. De zwakke punten opnieuw inoefenen
Na twee of drie proeven komt vaak hetzelfde hoofdstuk terug in de fouten. Daar moet het werk naartoe, met gerichte oefeningen. Een proef die enkele weken later opnieuw wordt gemaakt, toont de vooruitgang.
Veelgemaakte fouten bij het CE1D wiskunde
Van jaar tot jaar duiken bij veel leerlingen dezelfde valkuilen op:
- de werkwijze niet opschrijven: als de vraag vraagt om te verantwoorden of de berekeningen te noteren, levert alleen het eindantwoord niet alle punten op;
- eenheden vergeten of fout omzetten (cm², m³, liter);
- slordig construeren: een onnauwkeurige figuur of een uitgegomde lijn maakt het antwoord moeilijk te beoordelen;
- blind vertrouwen op de rekenmachine zonder de grootteorde van het resultaat te controleren;
- vastlopen op een vraag: beter overslaan en er op het einde van het blok naar terugkeren.
Wanneer beginnen met de voorbereiding op het CE1D wiskunde?
Idealiter vanaf het tweede trimester van het 2de middelbaar. Een proef om de twee à drie weken, en in mei en juni een hoger tempo, geeft genoeg tijd om de zwakke hoofdstukken te herhalen zonder uitgeput te raken.
Dateren de achterstanden van het 1ste middelbaar, zoals breuken of gehele getallen, dan pakt u ze best nog vroeger aan: al de rest bouwt erop voort. Elke leerling werkt ook op zijn eigen tempo, en soms volstaan enkele goed gerichte lessen.
Het CE1D bestaat uit nog andere proeven: we schreven ook tips om het CE1D Frans, CE1D Nederlands en CE1D Engelsvoor te bereiden.
Hoe begeleidt u uw kind?
Uw rol als ouder is vooral een ritme installeren en geruststellen. Plan vaste momenten voor de oefenproeven, waardeer de vooruitgang meer dan de punten, en praat rustig over het examen.
Heeft uw kind moeite met wiskunde? Dan kunnen bijlessen wiskunde in het middelbaar helpen om de achterstand voor juni weg te werken. Bij My Sherpa analyseert een pedagogisch adviseur de noden van uw kind en kiest hij de coach die bij hem past. De lessen vinden plaats aan huis, overal in België, of online.
