Gaat uw kind naar een internationale school en bereidt het zich voor op het internationaal baccalaureaat (IB)? Dit veeleisende diploma behaalt men in twee jaar, vaak in een andere taal dan de thuistaal. Hieronder leest u hoe het werkt, hoe het beoordeeld wordt en hoe u uw kind kunt helpen slagen.
Wat is het internationaal baccalaureaat?
Het internationaal baccalaureaat, kortweg „IB”, is het diplomaprogramma van de International Baccalaureate Organization, een stichting die in 1968 in Genève werd opgericht. Het richt zich tot leerlingen van 16 tot 19 jaar en beslaat de laatste twee jaren van het secundair onderwijs.
Het wordt alleen gegeven in scholen die door het IB erkend zijn. In België zijn dat vooral internationale scholen, met kinderen van expats, tweetalige gezinnen en jonge Belgen die in het buitenland willen studeren. Elke school bepaalt zelf haar toelatingsvoorwaarden: informeer u rechtstreeks bij de school.
Het programma wordt aangeboden in het Engels, het Frans en het Spaans, de drie werktalen van het IB.
Internationaal baccalaureaat of CESS: wat is het verschil?
In het Franstalige onderwijs in België sluiten leerlingen het secundair af met het CESS (het diploma secundair onderwijs van de Federatie Wallonië-Brussel). Het internationaal baccalaureaat is een apart diploma, uitgereikt door het IB in Genève en niet door een school of een gemeenschap.
Goed nieuws voor gezinnen die in België blijven: voor een inschrijving aan een Franstalige universiteit (Federatie Wallonië-Brussel) is met een IB-diploma van het IB-bureau in Genève geen gelijkwaardigheidsaanvraag met het CESS nodig. Het diploma wordt ook door veel universiteiten in het buitenland erkend. De precieze voorwaarden (vereiste vakken, minimumscores) verschillen per instelling: kijk ze tijdig na.
Let op de verwarring: het Europees baccalaureaat is een ander diploma, uitgereikt door de Europese scholen.
Het programma van het internationaal baccalaureaat
De leerling kiest zes vakken, in principe één per groep:
- taal en literatuur (vaak de moedertaal of de sterkste taal);
- taalverwerving (een tweede taal);
- mens en maatschappij (geschiedenis, aardrijkskunde, economie, psychologie…);
- wetenschappen (biologie, chemie, fysica…);
- wiskunde;
- kunst, of in de plaats een tweede vak uit een andere groep.
Drie of vier van die vakken volgt de leerling op hoger niveau (Higher Level, ongeveer 240 lesuren), de andere op standaardniveau (Standard Level, ongeveer 150 lesuren). Die keuze telt voor later: veel universiteiten kijken naar de vakken op hoger niveau.
De kern: TOK, eindwerk en CAS
Naast de zes vakken volgt elke leerling drie verplichte onderdelen:
- kennistheorie (Theory of Knowledge, TOK): een vak waarin de leerling nadenkt over hoe we weten wat we weten;
- het eindwerk (extended essay): een persoonlijk onderzoek van 4 000 woorden, over een zelfgekozen onderwerp en begeleid door een supervisor;
- creativiteit, activiteit, dienstverlening (CAS): artistieke, sportieve en vrijwillige projecten gedurende de twee jaren.
Hoe wordt het internationaal baccalaureaat beoordeeld?
Elk vak krijgt een score van 1 tot 7. Kennistheorie en het eindwerk leveren samen tot 3 extra punten op. Het maximum is dus 45 punten.
Om het diploma te behalen zijn minstens 24 punten nodig, maar dat is niet de enige voorwaarde. Het IB eist onder meer ook:
- dat de CAS-activiteiten afgerond zijn;
- een score voor alle vakken, voor TOK en voor het eindwerk;
- minstens 12 punten in de vakken op hoger niveau en 9 punten in die op standaardniveau;
- niet meer dan twee keer een 2 en niet meer dan drie scores van 3 of lager.
De evaluatie combineert interne opdrachten, verbeterd door de leerkrachten en daarna gecontroleerd door het IB, en schriftelijke examens die externe examinatoren verbeteren. Het IB organiseert twee examensessies per jaar, in mei en in november; de school schrijft haar leerlingen voor één van beide in.
De sleutels tot succes voor het IB
1. Een stevige studiemethode vanaf het eerste jaar
Het internationaal baccalaureaat vraagt de hele twee jaar door veel opdrachten: essays, interne opdrachten, eindwerk, CAS-projecten. Leerlingen die het moeilijk hebben, missen vaak eerder organisatie dan capaciteiten.
- Een planning van alle deadlines over de twee jaren, zichtbaar opgehangen en bijgehouden.
- Doelen op korte termijn (de week), middellange termijn (het trimester) en lange termijn (de examens).
- Regelmatig herhalen en oefenen op oude examenvragen, in plaats van alles op het einde.
Onze 5 tips om te studeren en te slagen voor je examens gelden ook voor het IB.
2. Een uitstekend niveau in de onderwijstaal
Wanneer de lessen in het Engels gegeven worden, wat in internationale scholen vaak zo is, kan een leerling de leerstof begrijpen maar punten verliezen op schrijven, precieze woordenschat of spreken. Dan ligt het probleem bij de taal, niet bij het vak.
Om vooruit te gaan, moet de leerling buiten de lessen oefenen:
- films, series en podcasts in de originele versie;
- kranten en romans lezen in die taal;
- regelmatig gesprekken voeren, zonder angst om fouten te maken.
Een taalniveau bouwt u over jaren op. Bijlessen Engels gericht op academisch schrijven en spreken kunnen dat werk versnellen.
3. Het eindwerk en de onderzoeksvaardigheden voorbereiden
Het eindwerk van 4 000 woorden is vaak het eerste echte onderzoek van de leerling. Hij moet leren een onderzoeksvraag te formuleren, betrouwbare bronnen te zoeken, een bibliografie op te stellen, een redenering op te bouwen en deadlines te halen.
Vroeg beginnen en het werk in stappen opdelen voorkomt paniek in de laatste weken. Die vaardigheden komen meteen van pas aan de universiteit.
4. Wiskunde en wetenschappen niet verwaarlozen
Wiskunde is verplicht in het IB, en het hoger niveau staat bekend als veeleisend. Een oude achterstand in algebra of functies wreekt zich snel. Met bijlessen wiskunde werkt uw kind die achterstand weg voor ze op het eindresultaat weegt.
5. Uw kind steunen op lange termijn
Twee intensieve jaren brengen onvermijdelijk momenten van vermoeidheid of ontmoediging. Uw rol is belangrijk:
- regelmatig praten over wat moeilijk loopt, zonder te dramatiseren;
- tonen dat u vertrouwen hebt in zijn capaciteiten;
- behaalde stappen vieren en tijd voor ontspanning en slaap bewaken.
Begeleiding tijdens het internationaal baccalaureaat
Bij My Sherpa kiest een pedagogisch adviseur de coach die bij uw kind past, volgens het vak, het niveau en de taal van de lessen. Ons team helpt u in het Nederlands, het Frans en het Engels.
De lessen vinden thuis plaats, overal in België, of online: bijles in een vak, hulp bij de studiemethode of bij de organisatie van het eindwerk.
