Het CE1D is een examen voor uw kind, maar ook voor u als ouder een periode vol vragen. Wat houdt het in? Wanneer vindt het plaats in 2027? Zal uw kind er klaar voor zijn? Wie het examen beter begrijpt en enkele eenvoudige afspraken maakt, kan zijn kind met een gerust hart begeleiden.
Wat is het CE1D?
Het CE1D (certificat d’études du premier degré, het getuigschrift van de eerste graad) is een gemeenschappelijke externe proef van de Fédération Wallonie-Bruxelles, dus van het Franstalig onderwijs. Ze sluit de eerste graad van het secundair af: alle leerlingen van het tweede jaar (2e commune) leggen ze af, net als andere leerlingen op het einde van de eerste graad.
De vragen, de opdrachten en de verbeteringscriteria zijn voor alle scholen dezelfde. Het CE1D gaat over vier vakken:
- Frans;
- wiskunde;
- wetenschappen;
- moderne talen: Nederlands, Engels of Duits, naargelang de taal die de leerling volgt.
Goed nieuws: het CE1D bevat geen nieuwe leerstof. Het herhaalt wat in de klas gezien is, vooral in het eerste en tweede jaar, en bouwt verder op de basis van de lagere school.
Sommige scholen organiseren ook een proef ‘étude du milieu’ (EDM, geschiedenis en aardrijkskunde). Die maakt geen deel uit van de vier externe proeven van het CE1D: de school kiest zelf of ze die organiseert.
CE1D 2027: de kalender van de proeven
Voor het schooljaar 2026-2027 vinden de proeven plaats van 18 tot 24 juni 2027:
- moderne talen: schriftelijk deel op vrijdag 18 juni, mondeling deel tussen 18 en 24 juni, op een dag die de school kiest;
- wiskunde: maandag 21 juni;
- Frans: dinsdag 22 juni;
- wetenschappen: woensdag 23 juni.
De schriftelijke proeven beginnen ’s ochtends. Frans en wiskunde duren 200 effectieve minuten, wetenschappen en het schriftelijke deel van moderne talen 150 minuten, telkens verdeeld in blokken met pauzes ertussen.
De slaagdrempel stijgt naar 60 % in juni 2027
Dat is de grote verandering van deze sessie. Tot 2026 moest een leerling 50 % halen op elke proef. Vanaf juni 2027 moet uw kind minstens 60 % op elk van de vier proeven halen om het CE1D te behalen.
Een onvoldoende op één proef betekent niet dat alle deuren dicht zijn. De klassenraad kan het getuigschrift toch toekennen op basis van een dossier: rapporten, advies van de leerkrachten, schoolloopbaan van de leerling. Toch kunt u beter niet op dat vangnet rekenen en mikken op een geslaagde proef in elk vak.
Is het CE1D moeilijk?
Het is een belangrijk examen, maar zeker haalbaar met een goede voorbereiding. Het controleert of de basis van de eerste graad verworven is, zonder strikvragen of onbekende leerstof. De echte moeilijkheid ligt vaak elders:
- een wankele basis, soms al van in de lagere school;
- tijdbeheer tijdens lange blokken;
- het aandachtig lezen van de opdrachten;
- stress, waardoor leerlingen punten verliezen terwijl ze wel klaar zijn.
Ook uw eigen houding telt. Een ongeruste ouder geeft die onrust door; een ouder die het CE1D voorstelt als een normale stap die je voorbereidt, helpt zijn kind om het met vertrouwen aan te pakken.
Waar staat uw kind? Eerst een stand van zaken
Neem, voor u met de voorbereiding begint, de tijd om het echte niveau van uw kind in te schatten. Ouders en leerlingen zelf overschatten het soms, en onderschatten het vaak.
Met de school
De leerkrachten van uw kind kunnen u het best informeren. Ga naar het oudercontact of vraag een gesprek aan. Stel concrete vragen: welke vakken zitten goed, welke moeten nog bijgewerkt worden, en wat kunt u thuis doen?
Met uw kind
Praat open over het CE1D met uw kind. Hoe voelt het zich? Zelfzeker, ongerust? Begin bij die gemoedstoestand en vraag dan, in een ander gesprek, waar het denkt te staan en in welke vakken het zich minder zeker voelt.
Met een proef van vorige jaren
De proeven van vorige jaren worden gepubliceerd door de Fédération Wallonie-Bruxelles, samen met hun verbetersleutels. Stel uw kind voor om er in elk vak één te maken, ernstig en binnen de tijd. Zo ontdekt het zelf zijn zwakke punten.
Om u tijd te besparen, hebben we de CE1D-proeven van 2017 tot 2026 en hun verbetersleutels verzameld in de leerlingenruimte van My Sherpa. De toegang is gratis: u hoeft alleen een account aan te maken.
Gratis toegang tot de vorige CE1D-proeven
Let wel: een vak dat slecht gaat, wijst niet altijd op een achterstand. Misschien is die leerstof op dat moment van het jaar nog niet in de klas gezien.
Hoe helpt u uw kind zijn achterstand in te halen?
Zodra de zwakke punten bekend zijn, stelt u samen een haalbaar voorbereidingsplan op. Enkele richtlijnen:
- Vroeg beginnen: vanaf het tweede trimester elke twee à drie weken een oefenproef, en in mei en juni een hoger tempo.
- Liever verbeteren dan stapelen: het is de verbetering, met de officiële verbetersleutel, die vooruitgang brengt.
- Terug naar de basis: een begrip dat in het eerste jaar niet goed begrepen is, blokkeert vaak een heel hoofdstuk van het tweede.
- Om extra oefeningen vragen aan de leerkrachten voor de punten die nog moeten worden bijgewerkt.
Wilt u verder gaan per vak? We schreven gidsen om het CE1D Frans, CE1D Nederlands en het CE1D Engels voor te bereiden.
U kunt ook zelf bepaalde punten opfrissen. Zo kunt u zijn vragen beantwoorden, en uw doorzettingsvermogen geeft het goede voorbeeld.
En als uw kind een leerstoornis heeft?
Een leerling met een leerstoornis (dyslexie, dyscalculie, dyspraxie, aandachtsstoornis…) kan tijdens het CE1D aanpassingen krijgen. De stoornis moet vastgesteld zijn door een bevoegde specialist.
Die aanpassingen sluiten meestal aan bij wat de school al tijdens het jaar doet. Begin er dus op tijd aan: bespreek het ruim voor juni met de school, het PMS-centrum (het Franstalige CLB) of uw logopedist.
Is begeleiding van buitenaf nodig?
Als ouder zorgt u vooral voor een vast ritme, stelt u gerust en waardeert u de vooruitgang. Soms is dat niet genoeg: oude achterstanden, minder motivatie, een studiemethode die nog niet op punt staat, of spanningen thuis rond het huiswerk.
Een coach kan het inhoudelijke werk dan overnemen. Bij My Sherpa analyseert een pedagogisch adviseur de noden van uw kind en kiest hij de coach die bij hem past, bijvoorbeeld voor wiskunde of voor meerdere vakken. De bijlessen in het secundair vinden plaats aan huis, overal in België, of online.
