De examens komen eraan, de stress stijgt en uw stapel cursussen leek nog nooit zo hoog? Heel normaal in deze periode. Een geslaagde blokperiode draait vooral om organisatie: een goede start, een haalbaar ritme, actief studeren en enkele reflexen op de examendag.
Wat is de blokperiode en wanneer valt ze?
In België is de blok (in het Franstalig onderwijs « blocus ») de periode van intensief studeren vóór een examenperiode. In het hoger onderwijs komt ze minstens twee keer per jaar terug:
- tijdens de wintervakantie, vóór de examens van januari;
- in mei en juni, vóór de examens van juni;
- in de zomer, voor wie herexamens aflegt, van half augustus tot begin september, afhankelijk van de instelling.
Op het einde van het middelbaar beleven veel leerlingen een eerste « kleine blok » vóór de examens van december of juni. De tips hieronder gelden voor allebei, met een aangepaste duur.
Hoe komt u binnen 48 uur in blokmodus?
De eerste uitdaging van de blok is vaak niet de leerstof, maar de overgang. Van series en uitgaan overschakelen naar volle studiedagen gaat niet vanzelf. We stellen uit, gunnen ons nog « een laatste aflevering », en twee dagen zijn voorbij. Zo maakt u die omschakeling in één weekend.
Dag 1: het ritme vastleggen
- Een vast uur om op te staan en te gaan slapen, elke dag hetzelfde, met 7 tot 9 uur slaap. Tijdens de slaap verwerkt het brein wat u overdag gestudeerd hebt.
- Een ochtendritueel van een halfuur: opstaan, douchen, aankleden, een echt ontbijt. Dat startsignaal helpt u veel beter aan de studiedag te beginnen dan studeren in pyjama in bed.
- Een eerste stand van zaken van uw vakken: notities volledig of niet, ontbrekende hoofdstukken, oefeningen om opnieuw te maken. Vul aan wat ontbreekt via betrouwbare bronnen (cursus, materiaal van de prof, betrouwbare medestudenten).
Dag 2: uw concentratie beschermen
- De telefoon buiten bereik: in een andere kamer of in vliegtuigmodus tijdens het studeren. Elke melding breekt uw concentratie, en die terugvinden kost tijd.
- Korte, duidelijke studieblokken, bijvoorbeeld met de Pomodoro-methode: 25 minuten werken aan één taak, 5 minuten pauze, en een langere pauze na vier rondes.
- Een vaste studieplek, opgeruimd en zoveel mogelijk alleen voor het studeren.
Sociale media zijn vaak de eerste rem om te starten. We wijdden er een artikel aan: de impact van sociale media op het leven van studenten.
Een stand van zaken opmaken en uw blokperiode plannen
Een overzicht van wat u te wachten staat, laat u inschatten hoeveel werk er nodig is. Om de studietijd per examen te bepalen, vertrekt u van concrete criteria:
- de hoeveelheid leerstof;
- het aandeel theorie en oefeningen;
- de kwaliteit van uw notities;
- uw vordering, uw interesse en uw gemak in elk vak.
Kent u uw tempo nog niet? Houd dan een proefdag waarop u elk vak een beetje studeert. Schrijf daarna uw planning uit, met doelen per dag en per week, en houd ruimte voor het onverwachte.
Vakken afwisselen op één dag helpt vaak om aandachtig te blijven. Plan ook momenten om reeds geziene leerstof te herhalen: wat niet herhaald wordt, vergeet u snel.
Actief studeren: begrijpen in plaats van herlezen
Studeren is één ding, onthouden is iets anders. Uw notities herlezen geeft de indruk dat u het kent, zonder het te controleren. Om uw kennis te testen:
- maak de oefeningen opnieuw en, als ze beschikbaar zijn, de examens van vorige jaren;
- leg de leerstof hardop uit, aan een vriend of aan uzelf;
- overhoor uzelf met fiches: een vraag op de voorkant, het antwoord op de achterkant.
Laat u niet overweldigen door de hoeveelheid leerstof. Maak een overzicht van de cursus (een inhoudstafel met notities en kleuren helpt veel) en zoek de verbanden tussen de hoofdstukken. De volgorde van de hoofdstukken heeft vaak een reden.
Stel u in de plaats van de prof: welke doelstellingen werden aan het begin van de cursus aangekondigd? Welke vragen zou hij of zij kunnen stellen? Informeer u over het type examen, want een mondeling bereidt u anders voor dan een schriftelijk examen of een meerkeuzetoets.
Meer over studiemethode leest u in onze 5 tips om te studeren en te slagen voor uw examens.
Volhouden: slaap, voeding, vrije tijd
Een blokperiode duurt meerdere weken. Zorgen voor uw lichaam hoort bij het werk, want vermoeidheid vermindert concentratie en geheugen.
- Slaap: minder slapen om meer te studeren houdt geen stand. Een korte nacht betaalt u de dag erna.
- Voeding: eenvoudige, gevarieerde maaltijden, voeding die energie geeft op lange termijn (groenten, volkorenproducten) en veel water. Fastfood en energiedrankjes zorgen vaak een paar uur later voor een dip.
- Vrije tijd: bewegen, een frisse neus halen, vrienden zien. Plan die momenten en spreek met uzelf een uur af om 's avonds thuis te zijn, om uw slaap te beschermen.
Studeert u in groep? Houd dan pauzes die echte pauzes zijn (wat stretchen, frisse lucht) in plaats van lange gesprekken waardoor u afhaakt.
De examendag
Een beetje stress is normaal en helpt zelfs om alert te blijven. Enkele reflexen per type examen:
Schriftelijk examen
- Lees elke opgave tot het einde: het slot van de vraag verduidelijkt vaak wat verwacht wordt.
- Antwoord op de gestelde vraag, zonder de hele cursus over te schrijven.
- Structureer uw antwoord in deelvragen. Bij wetenschappelijke vakken verantwoordt u elke stap en zet u het eindresultaat in de verf.
- Vast bij een vraag? Ga door naar de volgende en kom er later op terug.
Mondeling examen
- Beheer de beschikbare tijd en houd rekening met de gewoontes van uw prof.
- Spreek rustig, articuleer en kijk de examinator aan.
- Toon dat u de essentie van de cursus begrijpt: woord voor woord opzeggen overtuigt zelden.
- Bezorgt een mondeling examen u stress? Oefen dan om hardop te antwoorden op vragen van een vriend.
Meerkeuzevragen
- Lees de instructies: « alle juiste antwoorden » of « het beste antwoord » is niet hetzelfde.
- Overloop de vragen een eerste keer en beantwoord de evidente vragen, kom daarna terug op de vragen die nadenken vragen.
- Zijn er minpunten? Antwoord dan alleen als uw redenering tot een duidelijk antwoord leidt. Zonder minpunten beantwoordt u alles, via eliminatie.
En als de blok niet op gang komt?
Sommige studenten slagen er niet in die omschakeling alleen te maken, of voelen zich verloren in een bepaald vak. Begeleiding van buitenaf kan helpen om een planning vol te houden, een vak bij te werken of aan uw studiemethode te werken.
Bij My Sherpa kiest een pedagogisch adviseur de coach die bij uw nood past, voor bijlessen in het hoger onderwijs of coaching in studiemethode. De lessen vinden plaats aan huis, overal in België, of online.
