Dit artikel gaat over het Franstalige onderwijs in België: het CEB (certificat d’études de base) is de externe proef op het einde van de lagere school in de scholen van de Federatie Wallonië-Brussel, in Brussel en in Wallonië. Vanaf juni 2027 is daarvoor een gemiddelde van minstens 60 % nodig, naast 50 % in elk van de vier vakken. Zit uw kind dit jaar in het 6de leerjaar van een Franstalige school, dan is het als eerste betrokken. Hieronder leest u wat de nieuwe regel precies zegt, wat hij verandert en hoe u het jaar aanpakt zonder alles om punten te laten draaien.
CEB 2027: wat zegt de nieuwe regel?
Het CEB (certificat d’études de base, het getuigschrift basisonderwijs van het Franstalige onderwijs) is de externe proef die de lagere school afsluit in de scholen van de Federatie Wallonië-Brussel. De slaagvoorwaarden werden verstrengd door een decreet van 19 maart 2026, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 31 maart 2026 en in werking getreden op 24 augustus 2026.
Concreet moet uw kind, om voor de proef te slagen, het volgende behalen:
- minstens 50 % voor Frans;
- minstens 50 % voor wiskunde;
- minstens 50 % voor wetenschappen;
- minstens 50 % voor geschiedenis en aardrijkskunde;
- en een gemiddelde van minstens 60 % over de hele proef.
Beide voorwaarden gelden samen. Een leerling met 70 % overal, behalve 45 % voor wetenschappen, is niet geslaagd voor de proef. Een leerling met meer dan 50 % in elk vak, maar een gemiddelde van 57 %, evenmin.
CEB 2027: welke data?
Volgens de Federatie Wallonië-Brussel (omzendbrief 9788 van 27 augustus 2026) vindt de proef plaats in de voormiddagen van maandag 21, dinsdag 22, donderdag 24 en vrijdag 25 juni 2027. Het is dus de eerste zittijd waarop de grens van 60 % van toepassing is.
Het CEB 2027 steunt, net als dat van 2026, op de referentiekaders van de gemeenschappelijke stam (tronc commun) van het Franstalige onderwijs. Oudere proeven, geschreven voor het vroegere programma, blijven een goede oefening, al sluiten enkele vragen niet meer aan bij wat uw kind in de klas ziet.
Van 50 naar 60 %: wat verandert er echt?
Tot 2026 volstond 50 % in elk vak, zonder vereist gemiddelde. In juni 2026 was er al een eerste wijziging: de vroegere score voor « éveil », die wetenschappen en geschiedenis-aardrijkskunde samennam, werd afgeschaft. Die twee vakken tellen nu elk afzonderlijk.
Nieuw in 2027 is dus het gemiddelde van 60 %. Dat verandert vooral twee dingen:
- Net 50 % halen volstaat niet meer. Een kind dat in de vier vakken nipt slaagt, kan in totaal onder de 60 % blijven.
- Sterke punten compenseren niet alles. Een heel goed resultaat voor wiskunde trekt het gemiddelde op, maar maakt een resultaat onder 50 % voor Frans of wetenschappen niet goed.
Wat telt, is dus een evenwichtige basis: niet per se schitterende resultaten, wel geen enkel vak dat achterop raakt.
Is het CEB verloren als de grens niet gehaald wordt?
Nee, niet automatisch. De grens van 60 % is die om voor de proef te slagen. De jury van de school kan het CEB nog altijd toekennen aan een leerling die de grens niet haalde, of die niet de hele proef kon afleggen.
De jury baseert zich dan op het dossier van de leerling: de rapporten van de laatste twee jaren, de evaluaties van het schooljaar en elk ander nuttig element. Een kind dat regelmatig gewerkt heeft en vooruitgang boekte, behoudt dus al zijn kansen, ook na een moeilijke voormiddag.
Wordt het CEB geweigerd, dan organiseert de school een gesprek met de ouders, en onder bepaalde voorwaarden is beroep mogelijk bij de beroepskamer. De jury beslist ook over het vervolg: overgang naar het 1ste middelbaar of, uitzonderlijk, een extra jaar in het 6de leerjaar.
Ook het CE1D en het CESS gaan naar 60 %
Hetzelfde decreet verstrengt ook de andere certificerende externe proeven van het Franstalige onderwijs, met een nog strengere regel: 60 % voor elke proef.
- het CE1D, op het einde van het 2de middelbaar (Frans, wiskunde, wetenschappen, moderne vreemde taal);
- het CESS, op het einde van het 6de middelbaar (Frans en geschiedenis, voor de betrokken leerlingen).
Voor het CE1D vindt u onze tips in het artikel Ouders: hoe bereidt u zich voor op het CE1D. Het CEB blijft wel degelijk de certificerende proef op het einde van de lagere school: de hervorming verandert de slaagvoorwaarden, niet het bestaan van de proef.
60 %: een drempel, geen doel
Het cijfer maakt indruk, maar u mag het in perspectief plaatsen. Het CEB gaat na of de verwachte leerstof van het einde van de lagere school voldoende beheerst wordt. Voor een kind dat zonder grote moeilijkheden meegaat, blijft 60 % haalbaar zonder intensieve voorbereiding.
De hogere grens laat wel minder ruimte voor achterstanden. Een probleem met breuken of met het lezen van documenten, dat vroeger « gecompenseerd » kon worden, weegt nu zwaarder. Daarom loont het om het vroeg op te sporen.
Hoe bereidt u uw kind voor zonder te veel druk?
De nieuwe grens nodigt vooral uit om het schooljaar van dichtbij te volgen, in plaats van alles in de laatste weken te proppen. Enkele richtpunten:
- Vanaf de herfst bekijkt u de rapporten vak per vak: een zwak resultaat voor wetenschappen of geschiedenis-aardrijkskunde verdient evenveel aandacht als voor wiskunde.
- Praat met de leerkracht op het oudercontact: welke vaardigheden moet uw kind nog verstevigen?
- Pak een moeilijkheid aan zodra ze opduikt. Breuken die in oktober niet begrepen worden, laten nog maanden tijd om ze bij te werken; ontdekt in mei, worden ze een bron van stress.
- Houd de oude proeven voor de lente, om het formaat, de opdrachten en het tijdsbeheer te oefenen. Hoe u ze gebruikt, leest u in het artikel CEB: de proeven van de vorige jaren.
Voor de algemene organisatie van het studeren, van de planning tot de dag van de proef, raadpleegt u onze gids om uw kind voor te bereiden op het CEB.
Het « 60 %-effect » op stress
Voor veel kinderen is het CEB het eerste grote examen. Horen dat « je nu 60 % nodig hebt » kan al volstaan om de indruk te wekken dat de proef veel moeilijker geworden is.
Ook ouders voelen die druk vaak, en die wordt ongewild doorgegeven: we praten vaker over het CEB, we maken ons zorgen over elke toets, we stapelen de oefeningen op. Het CEB ernstig nemen en er een bron van angst van maken, zijn nochtans twee verschillende dingen.
Stel het voor als wat het is: een belangrijke stap, waarop uw kind zich al jaren voorbereidt, en waarbij de jury van de school rekening houdt met zijn hele schoolloopbaan.
Een coach om de basis het hele jaar te verstevigen
Bij My Sherpa kiest een pedagogisch adviseur voor uw kind een coach die bij zijn noden past. Met bijlessen in de lagere school, aan huis overal in België of online, werkt de coach de zwakke punten vak per vak bij, oefent hij met uw kind op het formaat van het CEB en helpt hij het om juni met vertrouwen tegemoet te gaan.
Naargelang de noden volstaan enkele gerichte lessen voor één vak, of een regelmatige begeleiding over het hele jaar.
