De zomervakantie komt eraan, maar voor veel leerlingen en studenten betekent dat niet alleen ontspanning. Herexamen, tweede zit of gewoon de wens om sterker te herbeginnen: de zomer kan een belangrijk moment worden om opnieuw vertrouwen te winnen. Herhalen tijdens de vakantie kan zeker, op voorwaarde dat u het soepel, evenwichtig en geleidelijk aanpakt.
Waarom studeren tijdens de vakantie?
De zomervakantie duurt ongeveer zeven weken in het Franstalig onderwijs en twee maanden in Vlaanderen. Dat is lang zonder te oefenen. Als het schooljaar tekorten heeft nagelaten, dreigen die groter te worden. Een goed gedoseerde aanpak kan net het verschil maken.
Studeren in de zomer helpt in de eerste plaats om de basiskennis te versterken. Dat geldt vooral voor wiskunde, wetenschappen en talen, waar de leerstof jaar na jaar op elkaar voortbouwt. De basis in het eigen tempo herhalen, zonder schooldruk, maakt de start van het nieuwe schooljaar vlotter en minder stresserend.
Het is ook de goede manier om een herexamen of tweede zit voor te bereiden. Door de inspanning over meerdere weken te spreiden, verwerkt u de leerstof beter, voelt u zich sneller klaar en blijft er echte tijd voor rust.
Voor veel leerlingen is de zomer bovendien hét moment om opnieuw zelfvertrouwen op te bouwen na een moeilijk rapport. Opnieuw grip krijgen op een vak, een hoofdstuk of een vaardigheid geeft stap voor stap motivatie en zelfvertrouwen terug.
Herexamen of tweede zit: controleer de kalender
Vraag vóór u plant de exacte datum van de examens na. Die bepaalt al de rest.
- In het Franstalig secundair onderwijs mogen sinds de hervorming van de schoolkalender geen evaluaties meer tijdens de vakantie plaatsvinden. Scholen die nog herexamens organiseren, plannen ze aan het einde van het schooljaar of in de eerste dagen na de start eind augustus. Sommige scholen zijn ermee gestopt. Alleen de school kan u de datum geven.
- In het hoger onderwijs vindt de tweede zit plaats op het einde van de zomer. De precieze kalender staat op de website van uw hogeschool of universiteit.
- Zonder herexamen is het doel anders: de verworven kennis onderhouden en één of twee tekorten wegwerken, in een veel lichter tempo.
Herhalen tijdens de zomer: 5 principes die werken
Hier zijn enkele eenvoudige principes om tijdens de zomervakantie te herhalen zonder uitputting of uitstelgedrag.
1. Maak een realistische inschatting van het werk
Een leerling met drie herexamens heeft uiteraard andere noden dan iemand die gewoon wil bijbenen. Maak dus eerst een stand van zaken:
- welke vakken en welke hoofdstukken?
- wanneer vallen de examens, als die er zijn?
- hoeveel weken zijn er echt beschikbaar, rekening houdend met de familievakantie?
Met die antwoorden maakt u een realistische planning, in plaats van een ideaal programma dat na een week sneuvelt.
2. Spreid de herhaling in plaats van alles op het einde te doen
Onderzoek naar leren bevestigt het al lang: studeermomenten over de tijd spreiden werkt beter dan een paniekblok op het laatste moment. U onthoudt beter, het geheugen wordt sterker en de stress blijft beperkt.
Concreet zijn vier of vijf korte sessies per week beter dan lange dagen die in de laatste week op elkaar gestapeld worden. Een onderwerp na enkele dagen en daarna na een week opnieuw bekijken, helpt om het blijvend te onthouden.
3. Neem echt even pauze aan het begin van de zomer
Na een examenperiode of een moeilijk einde van het schooljaar heeft het brein rust nodig. Enkele dagen echt afschakelen, zonder schooldruk, helpen vaak om daarna met meer aandacht en een betere stemming te herbeginnen.
Dat betekent niet dat u wekenlang alles moet vergeten. Deze pauze werkt vooral als ze duidelijk afgebakend is: leg vooraf de dag vast waarop het studeren rustig herbegint. Met een uitgerust hoofd gaat het daarna vlotter.
4. Wissel af in hoe u studeert
Herhalen is meer dan gewoon uw notities herlezen. Passief herlezen is een van de minst doeltreffende manieren om iets blijvend te onthouden. Wat beter werkt, is het brein dwingen om de informatie zelf terug op te halen in plaats van ze te herkennen. Enkele vormen om af te wisselen:
- een samenvatting schrijven om de ideeën te ordenen;
- een onderwerp hardop uitleggen, alleen of aan iemand anders;
- flashcards of fiches gebruiken voor definities, woordenschat en formules;
- oefeningen en quizzen maken, zeker oude examens als de school die aanbiedt;
- een korte uitlegvideo bekijken voor een abstract onderwerp.
Die afwisseling maakt het werk boeiender, voorkomt verveling en laat iedereen ontdekken welke hulpmiddelen het best bij hem passen. Meer over die technieken leest u in onze 5 tips om te studeren en te slagen voor je examens.
5. Stel kleine doelen per week
Bij een omvangrijk vak of meerdere examens voelt u zich snel overspoeld. Verdeel het werk in precieze, concrete en haalbare weekdoelen.
In plaats van „ik moet heel mijn cursus wetenschappen opnieuw doen”, kiest u beter voor „tegen zondag beheers ik de basis van chemische reacties”. Een duidelijk doel met een vaste termijn laat u vooruitgang zien, houdt de motivatie hoog en helpt om bij de kern te blijven. Week na week ontstaat zo een soepel maar volgehouden ritme.
Hoe ziet een evenwichtige studieweek eruit?
Een standaardplanning bestaat niet: alles hangt af van de leeftijd, de examens en de vakantieplannen. Enkele richtlijnen helpen wel om de juiste dosis te vinden:
- studeer op een vast tijdstip, bijvoorbeeld 's ochtends, en houd de rest van de dag vrij;
- plan korte sessies, met ongeveer elke 45 minuten een pauze;
- houd elke week minstens één of twee dagen zonder studeren;
- sluit de week af met een kleine test over wat herhaald werd.
Voor een kind uit de lagere school volstaan een paar korte lees- of rekenmomenten per week vaak. Een student die een tweede zit voorbereidt, heeft een veel intensievere planning nodig.
Ouders: hoe begeleidt u zonder druk te zetten?
Uw rol is vooral uw kind helpen zich te organiseren. Maak de planning samen met uw kind in plaats van voor uw kind: dan houdt het zich er beter aan. Waardeer regelmaat en vooruitgang, niet alleen de resultaten.
Ontbreekt het uw kind aan methode, dan kan begeleiding in studiemethode helpen om zelfstandig te leren herhalen, een troef die ook na de zomer van pas komt.
Herhalen is ook voor uzelf zorgen
Herhalen in de zomer betekent niet wekenlang extra verplichtingen. Het draait om stap voor stap weer vertrouwen opbouwen, zodat het nieuwe schooljaar begint zonder die knoop in de maag die zoveel leerlingen kennen.
En als een duwtje in de rug nodig is, kan de leerling zich in het eigen tempo laten begeleiden. Bij My Sherpa kiest een pedagogisch adviseur de coach die past bij de noden van de leerling, voor bijles in het secundair of om een tweede zit voor te bereiden in het hoger onderwijs. De lessen vinden plaats aan huis, overal in België, of online, wat ook tijdens de vakantie mogelijk blijft.
